پاک کن یکی از ابزارهای لوازم التحریر است که برای پاک کردن نشانه های مداد به کار می رود. پاک کن های اولیه از ماده ای به نام پلاستیک ساخته می شد، که در اندازه های مختلف وجود داشت. ما در این مقاله سعی داریم تا شما را با تاریخچه پاک کن و انواع آن آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

تاریخچه پاک کن

در کشورهای نظیر استرالیا، انگلستان، هندوستان، ایرلند، آفریقای جنوبی و ایرلند ماده اولیه پاک کن با لاستیک شناخته شد. پاک کن های که در گذشته مورد استفاده قرار می گرفت، از لحاظ جنس متفاوت بودند. پاکن های ارزان قیمت از لاستیک مصنوعی و یا صمغی برگرفته از سویا، ولی پاک کن های گران قیمت تر از جنس ماده ای به نام وینیل و یا پلاستیک لثه مانند بودند.

قبل از آنکه پاک کن ها از جنس پلاستیک ساخته شود، از موم برای آثار و نشانه های زغال سنگ و سرب بر روی کاغذ استفاده می کردند.

همینطور از تکه های سنگ های کوچک خشن مانند پومیس نیز برای نشانه ها و علامت های جوهر بر روی کاغذ پاپیروس و پوست استفاده می شد. سپس در  سال 1770  برای اولین بار نخستین پاک کن از جنس لاستیکی توسط ادوارد نایرین که در رقابتی که برای انواع پاک کننده ها برگزار شده بود این جنس پاک کن را به بازار عرضه نمود.

اما در یک دوره ( بین سال های1868-1912 م ) از خرده های نان در تهیه پاک کن استفاده می شد که بعد ها، ادوارد نایرین مهندس انگلیسی با کشف خواص پاک کنندگی لاستیک که ژوزف پرستلی نیز یکی از مدعیان شناخت و کشف آن شد، توانست فروش پاک کن های لاستیکی را آغاز کند.

او درباره خواص لاستیک گفته بود که این ماده ویژگی هایی دارد که می تواند نشانه های مداد را بر روی کاغذ را از بین ببرد.

در سال 1839 چارلز گودیر فرآیندی از جوشکاری به تصفیه لاستیک پرداخت. زیرا که این نوع پاک کن که به لاستیک مالشی نیز معروف بود زیاد خوب کار نمی کرد و با استفاده نیز از بین می رفت، و همینطور در شرایط آب و هوایی متغیر بوی بدی را از خود ساطع می کرد.

بنابراین چارلز گودیر با روش جوشکاری لاستیک ماده ای را اختراع کرد که سبب ماندگاری و دوام بیشتر شد و تمام مشکلاتی که این نوع پاک کن ها در قبل دارا بودند را نداشت.پاک کننده لاستیکی با ظهور vulcanization متدوال شد.

مخترع دیگری به نام هایمن لیپمن ضمیمه پاک کن را به انتهای مداد ثبت کرد، اما بعدها مجوز را از دست داد.

 

انواع پاک کن های رایج در بازار از لحاظ مواد تشکیل دهنده

 

بیشتر پاک کن های امروزی به شکل بلوک هستند، و یا اینکه در انتهای مداد برای دسترسی آسان و سریع مورد استفاده قرار می گیرند.

پاک کن های بشکه ای یا سرب وجود دارد که به مانند قلم های مکانیکی ساخته شده اند، که در هسته مرکزی آنها به جای سرب یک پاک کن به عنوان هسته وجود دارد. پاک کن های جدید اغلب از جنس وینیل سخت هستند که بسیار خوب هم پاک نمی کنند. بهتر است قبل از خرید پاک کن به این موارد توجه کنید که قرار است جوهر، مداد و یا چه چیزهای دیگری را پاک می کند؟

امروزه ما پاک کن های مختلفی در ابعاد و اندازه های زیادی داریم که علاوه بر آنکه خوب پاک می کنند، به کاغذ نیز آسیب نمی رسانند. در ادامه به شرح و توضیحی مختصر در مورد انواع متداول پاک کن می پردازیم که از لحاظ مواد تشکیل دهنده آنها با هم فرق دارند و مورد استفاده عموم هستند.

پاک کن های معمولی وینیل

 

وینیل یک مولکول اتیلین است که یک اتم جدا شده هیدروژن دارد. پاک کن وینیلی تر کیبی از پلاستیک و ماده شیمیایی وینیل است که به لحاظ قدرت پاک کنندگی خوب  و با دوام، فشار کمتری نیز برای پاک کردن به لحاظ سختی، نیاز دارد. بنابراین می توان گفت که این پاک کن نوشت افزار مناسبی برای پاک کردن اثر جوهر و یا مداد است.

همینطور جنس پلاستیکی این نوع پاک کن برای کسانی که به هر نوع لاستیکی حساسیت دارند گزینه مناسبی می باشد.

 

پاک کن معمولی لاستیکی

 

این نوع پاک کن از قدیمی ترین نوشت افزارهایی است که تا به حال استفاده می شود. در قدیم پاک کن لاستیکی که به دو رنگ قرمز و آبی در طرفین رایج بود به Pink araser نام داشت.

پاک کن معمول لاستیکی از صمغ درخت لاستیک که لاتکس نام دارد گرفته شده، که دارای استحکام و ماندگاری زیادی هستند. این پاک کن ها فقط برای پاک کردن مداد مناسب بوده و اثر جوهر را پاک نمی کنند.

 

همچنین بر اثر وارد آوردن فشار زیاد روی آن برای پاک کردن اثر جوهر و یا مداد با ضخامت زیاد ممکن است که از دو قسمت خرد و شکسته شوند.

 

پاک کن صابونی

 

پاک کن صابونی که اغلب به شکل مستطیل در بازار موجود می باشد، مناسب هنرمندان و طراحان است. زیرا که بسیار نرم و منعطف بوده و می تواند کوچکترین فضا را در یک اثر هنری یا نقاشی به خوبی پاک کند. این در حالی است که پاک کن های صابونی به لحاظ نرمی اثر کمتری را نسبت به انواع لاستیکی و وینیل بر روی کاغذ برای پاک کردن اثر مداد دارند.

 

پاک کن خمیری

 

از دیگر پاک کن های پر طرفدار در بین هنرمندان و نقاشان نوع خمیری هستند که بر روی بخش یک اثر  طراحی و نقاشی به مانند یک هایلایتر عمل می کند. یکی از ویژگی های مهم پاک کن های خمیری نرمی و انعطاف پذیری زیاد آنهاست، همینطور گرافیت را از روی کاغذ به خوبی جذب می کنند.

 

همینطور مواد گچی، مداد رنگی و زغال چوب را نیز جذب کرده و برای همین است که نباید این پاک کن ها را  به مدت طولانی در مجاورت گرما و حرارت قرار داد، زیرا خواص خود را از دست می دهند و نیز با قرار گرفتن مستقیم با هوا خشک شده و دیگر نمی توان از آنها استفاده کرد.

 

نکات مهمی که در خرید پاک کن باید مورد توجه قرار داد شامل موارد زیر هستند:

 

  • کاربرد پاک کن و جنس تولید شده آن، به این صورت که اگر کار طراحی می کنید بهتر است از پاک کن های مخصوص با نوع جنسی که مناسب آن هستند استفاده کنید.

 

  • از پاک کن های جعبه دار ، سفت و متراکمی استفاده نمایید که به سختی نصف و خرد می شوند.

 

  • پاک کنی را تهیه کنید که فیتیله و یا ضایعات خمیری کمتری را تولید کند، زیرا مانع پخش شدنشان بر روی لباس، میز کار و غیره می شود.

 

  • با توجه به کاری که انجام می دهید شکل پاک کن خود را تهیه نمایید، زیرا که اگر کار هنری انجام می دهید، شکل فانتزی پاک کن در ذوق هنری شما و  نگهداری آن م تواند تاثیر خوبی داشته باشد.

 

  • پاک کنی را خریداری کنید که خوش دست بوده و راحت باشد تا به دست فشار نیاید.

 

  • از پاک کنی استفاده کنید که مواد تولید کننده آن مجاز باشد. یک پاک کن خوب و با کیفیت نباید با بوییدن بوی بدی بدهد و اینکه محافظ کاغذی داشته و باعث حساسیت پوست دست شما نشود.